ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΑ  ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 11

Η πόλη είναι η τελειότερη μορφή κοινωνίας

Ἐπειδὴ πᾶσαν πόλιν ὁρῶμεν                                     Επειδή βλέπουμε ότι κάθε πόλη-κράτος

κοινωνίαν τινὰ οὖσαν                                                                         είναι ένα είδος κοινότητας

καὶ πᾶσαν κοινωνίαν                                                                                και ότι κάθε κοινότητα

ἀγαθοῦ τινος ἕνεκεν συνεστηκυῖαν          έχει συσταθεί για την επίτευξη κάποιου αγαθού

(πάντα γὰρ πράττουσι πάντες                                              (πράγματι όλοι κάνουν τα πάντα

τοῦ εἶναι δοκοῦντος ἀγαθοῦ χάριν),             για χάρη εκείνου που θεωρούν ότι είναι καλό),

δῆλον ὡς πᾶσαι μὲν                                                           είναι φανερό ότι όλες (οι κοινότητες)

στοχάζονται ἀγαθοῦ τινος,                                                                 επιδιώκουν κάποιο αγαθό,

μάλιστα δὲ καὶ τοῦ κυριωτάτου πάντων       κυρίως όμως το ανώτερο από όλα (τα αγαθά)

ἡ πασῶν κυριωτάτη                                             αυτή που είναι ανώτερη από όλες τις άλλες

καὶ περιέχουσα                                                                                        και κλείνει μέσα της

πάσας τὰς ἄλλας.                                                              όλες τις άλλες (έχει για στόχο της).

Αὕτη δ' ἐστὶν ἡ καλουμένη πόλις  Αυτή λοιπόν είναι (η κοινότητα) που ονομάζεται πόλη

καὶ ἡ κοινωνία ἡ πολιτική.                                                                      ή πολιτική κοινωνία.

                         

ΕΝΟΤΗΤΑ 15

Ο πολίτης είναι το συστατικό στοιχείο της πόλης

Τῷ ἐπισκοποῦντι                                                                                            Για όποιον εξετάζει

περὶ πολιτείας,                                                          τον τρόπο διακυβέρνησης (μιας πόλης)

 καὶ τις                                                                                                          και ποια είναι η φύση

καὶ ποία τις ἑκάστη,                                                       και ποια τα χαρακτηριστικά της κάθε

                                                        επιμέρους πολιτείας (ή: του κάθε τρόπου διακυβέρνησης),

σχεδὸν πρώτη σκέψις περὶ πόλεως                          το πρώτο σχεδόν θέμα για διερεύνηση

ἰδεῖν, τί ποτέ ἐστιν ἡ πόλις.                                                 είναι να δει τι είναι άραγε η πόλη.

Νῦν γὰρ ἀμφισβητοῦσιν,   Γιατί σήμερα υπάρχουν διαφορετικές γνώμες γι’ αυτό το θέμα,

οἱ μὲν φάσκοντες                                                                                            άλλοι δηλαδή λένε

τὴν πρᾶξιν                                                                             πως την τάδε συγκεκριμένη πράξη

τὴν πόλιν πεπραχέναι,                                                                              την έχει κάνει η πόλη,

οἱ δ' οὐ τὴν πόλιν                                                       ενώ άλλοι ότι δεν την έχει κάνει η πόλη,

ἀλλὰ τὴν ὀλιγαρχίαν                                    αλλά μια συγκεκριμένη ολιγαρχική κυβέρνηση

ἢ τὸν τύραννον·                                                                         ή ένας συγκεκριμένος τύραννος·

πᾶσαν δὲ ὁρῶμεν τὴν πραγματείαν             εξάλλου, βλέπουμε ότι όλη η δραστηριότητα

τοῦ πολιτικοῦ καὶ τοῦ νομοθέτου                                       του πολιτικού και του νομοθέτη

οὖσαν περὶ πόλιν,                                                     έχει να κάνει (ή: σχετίζεται) με την πόλη,

ἡ δὲ πολιτεία ἐστὶ τάξις τις                         ενώ το πολίτευμα είναι ένας τρόπος οργάνωσης

τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων.                               αυτών που κατοικούν στη συγκεκριμένη πόλη.

Ἐπεὶ δ' ἡ πόλις                                                                                                   Επειδή όμως η πόλη

τῶν συγκειμένων,                                    ανήκει στην κατηγορία των σύνθετων πραγμάτων,

καθάπερ ἄλλο τι                                                                           όπως όλα εκείνα τα πράγματα

τῶν ὅλων μὲν                                                                       που το καθένα τους είναι ένα όλον,

συνεστώτων δ' ἐκ πολλῶν μορίων,                             αποτελούμενο όμως από πολλά μέρη,

δῆλον ὅτι πρότερον ζητητέος          είναι φανερό ότι πρώτα πρέπει να ψάξουμε να βρούμε

ὁ πολίτης·                                                                                                                τι είναι ο πολίτης·

ἡ γὰρ πόλις πολιτῶν τι πλῆθός ἐστιν.                γιατί η πόλη είναι ένα σύνολο από πολίτες.

Ὥστε σκεπτέον                                                                       Επομένως, πρέπει να εξετάσουμε

τίνα χρὴ καλεῖν πολίτην                                                   ποιον πρέπει να ονομάζουμε πολίτη

καὶ τίς ὁ πολίτης ἐστὶ.                                                                            και ποιος είναι ο πολίτης.

Καὶ γὰρ ὁ πολίτης  πολλάκις       Γιατί για το περιεχόμενο της λέξης πολίτης πολλές φορές

ἀμφισβητεῖται ·                                         διατυπώνονται διαφορετικές μεταξύ τους γνώμες˙

οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν ὁμολογοῦσι πάντες                 δεν υπάρχει δηλαδή μια γενική συμφωνία

εἶναι πολίτην·                                                                  για το περιεχόμενο της λέξης πολίτης·

ἔστι γάρ τις ὃς                                                                                           με άλλα λόγια κάποιος,

ἐν δημοκρατίᾳ πολίτης ὢν                         ενώ είναι πολίτης σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα,

πολλάκις οὐκ ἔστι πολίτης                                                                      συχνά δεν είναι πολίτης

ἐν ὀλιγαρχίᾳ.                                                                                 σε ένα ολιγαρχικό πολίτευμα.

 ΕΝΟΤΗΤΑ 16

Ο πολίτης ορίζεται από τη συμμετοχή στην πολιτική και δικαστική εξουσία

Ὁ πολίτης οὐ πολίτης ἐστίν                                                                 Ο πολίτης δεν είναι πολίτης

τῷ οἰκεῖν                                                                       με κριτήριο το ότι είναι εγκατεστημένος

που                                                                                                            σε έναν συγκεκριμένο τόπο

(καὶ γὰρ μέτοικοι καὶ δοῦλοι                                                         (γιατί και μέτοικοι και δούλοι

κοινωνοῦσι τῆς οἰκήσεως),                             μοιράζονται (με τους πολίτες) έναν κοινό τόπο),

οὐδ' οἱ τῶν δικαίων μετέχοντες οὕτως                ούτε (είναι πολίτες) αυτοί που (από όλα τα

                                                                                πολιτικά δικαιώματα) έχουν μόνο το δικαίωμα

ὥστε καὶ δίκην ὑπέχειν                              να εμφανίζονται στο δικαστήριο και ως εναγόμενοι

καὶ δικάζεσθαι                                                                                                           και ως ενάγοντες

(τοῦτο γὰρ ὑπάρχει                                                                      (γιατί το δικαίωμα αυτό το έχουν

καὶ τοῖς κοινωνοῦσιν                                                                 και όσοι μοιράζονται (έναν τόπο)

ἀπὸ συμβόλων)·...                                                                             χάρη σε ειδικές συμφωνίες)· …

δ' ἁπλῶς οὐδενὶ τῶν ἄλλων             Με την ακριβέστερη σημασία της λέξης με τίποτε άλλο

ὁρίζεται μᾶλλον πολίτης                                                                    δεν ορίζεται τόσο ο πολίτης

ἢ τῷ μετέχειν κρίσεως                        παρά με τη συμμετοχή του στις δικαστικές λειτουργίες

καὶ ἀρχῆς. ...                                                                            και στα αξιώματα (την εξουσία). …

Τίς μὲν οὖν ἐστιν ὁ πολίτης,                                                                  Τι είναι λοιπόν ο πολίτης,

ἐκ τούτων φανερόν·                                                                              από αυτά γίνεται φανερό·

ᾧ γὰρ ἐξουσία                                                               σε όποιον δηλαδή υπάρχει η δυνατότητα

κοινωνεῖν ἀρχῆς βουλευτικῆς                                                                να μετέχει στην πολιτική

καὶ κριτικῆς,                                                                                                      και δικαστική εξουσία

πολίτην ἤδη λέγομεν εἶναι                                                                   λέμε ότι είναι πια πολίτης

ταύτης τῆς πόλεως,                                                                                 της συγκεκριμένης πόλης

πόλιν δὲ,                                                                                              και πόλη από την άλλη είναι,

ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν,                                                                                          για να το πούμε γενικά,

τὸ τῶν τοιούτων πλῆθος                                                                 το σύνολο από τέτοια άτομα,

ἱκανὸν                                                                                                                         που είναι αρκετό

πρὸς αὐτάρκειαν ζωῆς.                                για την εξασφάλιση της αυτάρκειας στη ζωή τους.

ΕΝΟΤΗΤΑ 20

Οι στόχοι της παιδείας

Ὅτι μὲν οὖν νομοθετητέον                                     Ότι πρέπει, λοιπόν, να θεσπίσουμε νόμους

περὶ παιδείας                                                                                                              για την παιδεία

καὶ ταύτην κοινὴν ποιητέον,               και ότι αυτήν πρέπει να (την) κάνουμε ίδια για όλους

                                                                                                      (ή: να έχει δημόσιο χαρακτήρα),

φανερόν·                                                                                                                          είναι φανερό·

τίς δ' ἔσται ἡ παιδεία                 ποιος λοιπόν θα πρέπει να είναι ο χαρακτήρας αυτής της παιδείας

καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι,                                 και με ποιον τρόπο πρέπει αυτή να παρέχεται,

δεῖ μὴ λανθάνειν.                            (αυτά) είναι ανάγκη να μη διαφύγουν της προσοχής μας.

Νῦν γὰρ ἀμφισβητεῖται                                  Γιατί σήμερα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις

περὶ τῶν ἔργων.                                                                  ως προς το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Οὐ γὰρ πάντες ὑπολαμβάνουσι                                      Πράγματι, δεν έχουν όλοι τη γνώμη

δεῖν μανθάνειν ταὐτὰ τοὺς νέους                              ότι πρέπει να μαθαίνουν οι νέοι τα ίδια,

οὔτε πρὸς ἀρετὴν                                                                                        ούτε με στόχο την αρετή

οὔτε πρὸς τὸν βίον τὸν ἄριστον,                                                   ούτε με στόχο την άριστη ζωή

οὐδὲ φανερὸν πότερον πρέπει                                    ούτε είναι φανερό αν (η παιδεία) πρέπει

πρὸς τὴν διάνοιαν μᾶλλον                                    να έχει στόχο της περισσότερο την άσκηση

                                                                                                                και την καλλιέργεια του νου

ἢ πρὸς τὸ τῆς ψυχῆς ἦθος·                                                ή τη διαμόρφωση ηθικού χαρακτήρα·

ἔκ τε τῆς ἐμποδὼν παιδείας     αν ξεκινήσουμε από την εκπαίδευση που παρέχεται σήμερα,

ταραχώδης ἡ σκέψις                       η έρευνά μας θα βρεθεί αντιμέτωπη με μεγάλη σύγχυση

καὶ δῆλον οὐδὲν                                                                                  και δεν είναι καθόλου φανερό

πότερον ἀσκεῖν δεῖ                                                                 αν (η παιδεία) οφείλει να επιδιώκει

τὰ χρήσιμα πρὸς τὸν βίον                                                    αυτά που είναι χρήσιμα για τη ζωή

ἢ τὰ τείνοντα πρὸς ἀρετὴν                                                      ή αυτά που οδηγούν στην αρετή

ἢ τὰ περιττά                                                                     ή αυτά που απλώς προάγουν τη γνώση

(πάντα γὰρ ταῦτα                                                                               (γιατί όλες αυτές οι απόψεις

εἴληφε κριτάς τινας)·                                                             έχουν βρει κάποιους υποστηρικτές)·

περί τε τῶν πρὸς ἀρετὴν                                     και σχετικά με αυτά που οδηγούν στην αρετή

οὐθέν ἐστιν ὁμολογούμενον                                       δεν υπάρχει καμιά απολύτως συμφωνία

(καὶ γὰρ οὐ τὴν αὐτὴν εὐθὺς                         (εξάλλου καταρχήν δεν έχουν όλοι την ίδια ιδέα

πάντες τιμῶσιν τὴν ἀρετὴν,                                                                για την αρετή που τιμούν·

ὥστ' εὐλόγως διαφέρονται             επομένως, είναι φυσικό να υποστηρίζουν διαφορετικές γνώμες

καὶ πρὸς τὴν ἄσκησιν αὐτῆς).                                                         και ως προς την άσκησή της).

οὐκ ἄδηλον Ὅτι μὲν οὖν δεῖ διδάσκεσθαι          Είναι λοιπόν φανερό ότι πρέπει να διδάσκονται

τῶν χρησίμων τὰ ἀναγκαῖα·                                (οι νέοι) από τα χρήσιμα τα πιο απαραίτητα·

φανερόν ὅτι δὲ οὐ πάντα,                                                               όμως είναι φανερό ότι όχι όλα,

διῃρημένων τῶν τε ἐλευθερίων ἔργων                      δεδομένου ότι οι ασχολίες διακρίνονται

                                                                         σε αυτές που ταιριάζουν σε ελεύθερους ανθρώπους

καὶ τῶν ἀνελευθερίων,                και σε αυτές που δεν ταιριάζουν σε ελεύθερους ανθρώπους

καὶ ὅτι τῶν τοιούτων                                              και ότι από αυτά, από τα χρήσιμα πράγματα

δεῖ μετέχειν ὅσα τῶν χρησίμων                                                             πρέπει να μαθαίνουν όσα

ποιήσει τὸν μετέχοντα μὴ βάναυσον.          δεν θα κάνουν αυτόν που τα μαθαίνει βάναυσο.

Βάναυσον δ' εἶναι δεῖ νομίζειν                                Και πρέπει να θεωρούμε ότι είναι βάναυση

ἔργον τοῦτο καὶ τέχνην ταύτην                                                 αυτή η ασχολία και αυτή η τέχνη

καὶ μάθησιν,                                                                                                                    και η μάθηση,

ὅσαι ἀπεργάζονται ἄχρηστον τὸ σῶμα                                    που κάνει ακατάλληλο το σώμα

τῶν ἐλευθέρων ἢ τὴν διάνοιαν                                    ή το μυαλό των ελεύθερων ανθρώπων

πρὸς τὰς χρήσεις καὶ τὰς πράξεις                                                    για την άσκηση και τα έργα

τὰς τῆς ἀρετῆς.                                                                                                                της αρετής.